Temeller — Sözlük
Sayısal mantıkta temeller ile ilgili 13 temel terim ve tanımları. Her terimi nandbench simülatöründe canlı görebilirsin.
Bit
Tek bir ikili sinyal — 0 (düşük) ya da 1 (yüksek). Her sayısal sistemin atomu. nandbench'ta 1-bitlik teller ince çizilir; daha geniş buslar genişliğiyle orantılı kalınlıkta görünür.
Bus
Aynı anda birden çok bit taşıyan tel. Bileşenler portları için genişlik (örn. 4-bit, 8-bit) bildirir; derleyici sürücü ile alıcının uyumlu olmasını şart koşar.
Genişlik
Bir telin veya portun taşıdığı bit sayısı. Genişlik uyumsuzlukları derleme-zamanı tanısı tetikler — 4-bit bir bus Splitter olmadan 1-bitlik bir kapıya bağlanamaz.
Endian (sıralama)
Hangi bitin "ilk" sayılacağına dair konvansiyon. Little-endian 0. biti düşük adrese koyar; big-endian en anlamlı biti başa alır. nandbench tamamen little-endian.
İşaretli sayı
En anlamlı biti büyüklük yerine işareti kodlayan ikili değer. Diğer bitler genelde ikinin tümleyeni kullanır, böylece toplama işareti olmayan sayılardakiyle aynı şekilde çalışır.
İkinin tümleyeni
İşaretli tamsayıların standart gösterimi: her biti tersle ve 1 ekle. Aynı toplayıcı donanımının hem pozitif hem negatif sayıları işlemesini sağlar.
BCD (ikili kodlanmış ondalık)
Her ondalık basamak (0–9) 4 bit ile kodlanır. Saf ikiliye göre yer harcar ama yedi-segment sürücü mantığını çok basit yapar.
Gray kodu
Ardışık değerlerin tam olarak bir bitte farklılaştığı ikili kodlama. Döner kodlayıcılarda ve asenkron FIFO'larda geçici glitch'leri önler.
Onaltılık
16 tabanlı gösterim (0–9, A–F). 4 bitlik grupları okumanın en pratik yolu — nibble başına bir hex basamağı. Inspector geniş busları varsayılan olarak hex gösterir.
İkili
İki tabanlı gösterim. Her tel sonunda bir 0/1 dizisine çözülür; "binary" aynı zamanda altta yatan sayı sisteminin kısa adıdır.
Taşma
Bir işlemin sonucunun bit genişliğine sığmaması — örn. 4-bit işaretsiz toplama 1111+0001. Toplayıcılar bir sonraki katmanın yakalayabilmesi için carry-out sunar.
X (bilinmeyen)
Simülatörün belirleyemediği bit — sürücüler çakışıyor ya da tanımsız bir giriş kapıya beslenmiş. Belirleyici bir kaynak temizleyene kadar mantıkta yayılır.
Z (yüksek empedans)
Hiç sürülmeyen bit. "Kapalı" durumdaki tri-state buffer'lar ve boşta kalan çıkışlar Z'dedir. Pull-up/pull-down direnci Z'yi 1 veya 0'a çekebilir.